Tín dụng chảy vào đâu?

Vậy, tín dụng đang chảy vào lĩnh vực nào? Tính riêng tháng 6/2013, tăng trưởng tín dụng đạt 1,52%, gần bằng một nửa so với mức tăng 5 tháng đầu năm cộng lại. Như vậy, 6 tháng đầu năm 2013, tín dụng của nền kinh tế đã tăng 4,5%. Với đà này, đích tăng trưởng tín dụng 12% trong năm 2013 là hoàn toàn khả thi, bởi 6 tháng đầu năm 2012, tín dụng chỉ tăng 0,76%, nhưng cả năm vẫn đạt gần 9%. Lớn: ậm ạch, nhỏ: tăng mạnh Tín dụng tăng trở lại là điều mà thị trường rất trông mong, vậy nhưng thực tế đang khiến nhà băng quốc gia (NHNN) và nhiều chuyên gia lo ngại là trong khi các ngân hàng lớn ì ạch, thậm chí là âm trong tăng trưởng tín dụng, thì các ngân hàng cổ phần lại tăng trưởng tín dụng khá mạnh. Điểm qua các con số tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng có thể thấy được điều đó. Ví như 6 tháng đầu năm, tăng trưởng tín dụng của Sacombank đạt 12,9%, MB đạt 7,5%, Eximbank đạt 7,6%, trong khi Vietcombank lại tăng trưởng tín dụng âm 1,1%. Tính đến cuối quý I/2013, tổng dư nợ cho vay của Oceanbank đạt 27.941 tỷ đồng, tăng trưởng 6,5% so với cuối năm 2012. Đây là mức tăng trưởng khá ấn tượng trong bối cảnh việc giải ngân cho vay khó khăn như hiện. Hay như ACB đạt 4,2%... Theo giới chuyên gia, nhiều khả năng dòng vốn của các ngân hàng nhỏ đang chảy vào lĩnh vực tiêu dùng, chứ không phải khu vực sinh sản. Điều đáng lo ngại là bao nhiêu phần trăm tăng tín dụng đó là do gia hạn nợ, đảo nợ? "Chúng tôi đã tìm hiểu và được biết tình trạng gia hạn hay đảo nợ xảy ra không nhiều và cũng không dễ thực hành trong tình hình hiện (cốt yếu là kéo dài thời kì trả nợ) và xảy ra đẵn với các nhà băng nhỏ. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận thực tế là khi VAMC thành lập và đi vào hoạt động, các ngân hàng không muốn bán nợ xấu cho VAMC sẽ có động cơ giấu nợ xấu bằng việc đảo nợ, gia hạn nợ nói trên", Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận định. Theo giới chuyên gia, có một số nguyên do gây nên khó khăn trong việc đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng, dù lãi suất đã giảm. Một là sức cầu nền kinh tế quá yếu khiến nhu cầu vay vốn của các DN tốt đã giảm đi phần lớn, trong khi các nhà băng trở nên thận trọng hơn với các DN còn lại do lo ngại rủi ro. Hai là các nhà băng cũng hăng hái thu hồi nợ, và dư nợ ngoại tệ giảm mạnh do chính sách chống đô la hóa đã phát huy tác dụng mạnh mẽ, khiến cho 2 tháng đầu năm, tăng trưởng tín dụng âm. Ngoài ra, với thanh khoản dồi dào, nhưng các nhà băng nay có thêm sự tuyển lựa là nguồn cung trái phiếu Chính phủ lớn, nên không cần quá đặm đà với việc đẩy mạnh cho vay DN. Điều gì khiến các nhà băng cổ phần có sức tăng trưởng tín dụng "vượt mặt" các "ông lớn" nếu không phải đang đổ vốn vào lĩnh vực tiêu dùng trong khi lĩnh vực kinh doanh còn trì trệ? Vì nếu xét về lợi thế vốn rẻ, các ngân hàng cổ phần chẳng thể có lợi thế hơn các ngân hàng quốc doanh. Vốn đổ vào tiêu dùng? Lý giải căn nguyên tăng trưởng tín dụng mạnh trong các tháng gần đây, VCBS đã khảo sát tình hình giải ngân cho vay tại một số ngân hàng chính. Kết quả cho thấy tăng trưởng tín dụng tốt trong 4 tháng gần đây không đến từ 4 nhà băng lớn (VCB vẫn tăng trưởng âm trong 6 tháng, đặc biệt là sụt giảm tín dụng ngoại tệ, trong khi 3 ngân hàng lớn còn lại tăng không đáng kể), mà đến cốt tử từ việc nhóm nhà băng thương mại cổ phần nhỏ hơn đã đẩy mạnh cho vay tiêu dùng như Eximbank, Sacombank, ACB... "Tăng trưởng tín dụng có đóng góp nhiều bởi các nhà băng nhỏ tích cực đẩy mạnh cho vay tiêu dùng. Đây có thể là nguyên nhân lý giải phần nào chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 6 vẫn có mức giảm mạnh do tín dụng chưa chảy vào khu vực sản xuất, mà cốt yếu chảy vào tiêu dùng", VCBS bình luận. Tập hợp các chương trình từ đầu tháng 6/2013 đến nay, thoạt nhìn, lãi suất cho vay tiêu dùng còn thấp hơn cả cho vay DN. Như tại SeABank và HDBank là miễn luôn lãi suất tháng đầu (0%/năm). Trội hơn là HSBC miễn luôn cho 3 tháng đầu với khách vay mua nhà. Một số trường hợp khác, như: VPBank, VIB chỉ áp từ 6 - 7,77%/năm cho 3 - 6 tháng đầu. Hay mới đây, Techcombank chỉ áp 5,99%/năm trong thời kì đầu. Nắm bắt tâm lý quan ngại lãi suất thả nổi sau đó, hay để tăng cam kết ưu đãi, một số ngân hàng, như: SeABank, HDBank, VIB, Eximbank… nêu rõ mức từ tháng thứ hai trở đi trong năm trước nhất, hoặc trong khoảng 11 - 12 tháng, lãi suất sẽ nhất định từ 11 - 13%/năm (tùy từng ngân hàng cụ thể). Trước thực tại đó, cuối tuần qua, NHNN đã ban hành Chỉ thị 03/CT-NHNN về các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng trong những tháng cuối năm 2013. Không chỉ yêu cầu cầm cố tăng tín dụng, NHNN cũng nhắc các ngân hàng chú ý tới bảo đảm thanh khoản, kiểm soát chất lượng tín dụng, bảo đảm an toàn hệ thống và đặc biệt chú trọng rót vốn vào những lĩnh vực ưu tiên. Lãnh đạo một nhà băng cổ phần tại Hà Nội lo lắng về việc một số nhà băng do tăng trưởng tín dụng thấp đã đưa ra nhiều chính sách hiểm nguy, trong đó có làn sóng cho vay tiêu dùng. "Nếu lĩnh vực này không được kiểm soát chém đẹp, sẽ để lại nhiều hệ lụy. Sức ép cung vốn ra nền kinh tế, tín dụng tăng thấp, cộng với chính sách nới lỏng tiền tệ sẽ đem lại nhiều nguy cơ cho chất lượng tín dụng", vị này cho biết. Nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng sự thận trọng của NHNN là cấp thiết, bởi tín dụng tăng trưởng quá nhanh, trong khi tín dụng bình phục ở mức độ vừa phải cho thấy dòng tiền "nóng" có thể gặp rủi ro, song song kéo lạm phát gia tăng. ------------------------------------ NHNN đang bắt đầu thận trọng với tăng trưởng tín dụng Ts. Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ nhà nước ------------------------------------ Cuộc họp của NHNN với G14 vừa qua cho thấy NHNN đang bắt đầu thận trọng với tăng trưởng tín dụng và có vẻ siết chặt chính sách tiền tệ hơn một tí. Bởi hiện thời, dù rằng vốn dôi lớn, song vốn cung ra thị trường cũng không nhỏ. Tình trạng dôi vốn cộng với áp lực cung vốn ra nền kinh tế có thể khiến các ngân hàng dễ dãi cho vay. Trong khi đó, giá cả có thể tăng trở lại vào tháng 9 tới, khi nguồn cung giảm sau một thời kì cầu giảm mạnh. Tổng cầu và niềm tin kinh dinh quá thấp Ông Louis Taylor - giám đốc điều hành Standard Chartered Vietnam ------------------------------------ Việt Nam không nên để nguồn thanh khoản hiện tại chảy quá nhiều vào lĩnh vực tiêu dùng, mà nên hướng dòng tiền vào lĩnh vực sinh sản. Tuy nhiên, xét về tổng thể, tín dụng sút giảm là do tổng cầu giảm, làm hạn chế niềm tin của DN trong nước cũng như các nhà đầu tư. Cá nhân tôi cho rằng vấn đề hiện là tổng cầu và niềm tin kinh doanh quá thấp, dẫn đến tín dụng thấp. Bạn có niềm tin trong đầu tư, bạn có niềm tin trong cho vay không? Niềm tin là thứ rất khó để lấy lại. Tôi cho rằng việc tái cấu trúc phải làm thật nhanh; nếu không, mọi sự chờ đợi sẽ ảnh hưởng tới niềm tin, tới tăng trưởng tín dụng. Còn vấn đề lãi suất thì thời kì qua, NHNN đã có nhiều động thái tích cực khi giảm lãi suất. Song cần lưu ý lãi suất không phải là phương tiện độc nhất vô nhị thúc đẩy tăng trưởng, mà vẫn còn nhiều vấn đề khác phải giải quyết để tăng trưởng hiệu quả.