Tin tưởng vào ý chí chính trị đôi bên

Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trương Tấn Sang (24 – 26.7) Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kery tiếp Chủ tịch Trương Tấn Sang và đoàn cấp cao Việt Nam tại buổi tiệc đãi với sự dự của hơn 100 khách mời gồm các thành viên nội các, lãnh đạo Quốc hội và lãnh đạo doanh nghiệp Hoa Kỳ.Ảnh: AFP Chiều 26.7 (theo giờ Việt Nam), sau khi hội kiến với Tổng thống Barack Obama trong buổi sáng, chủ toạ nước Việt Nam Trương Tấn Sang sẽ có bài thuyết trình tại trọng tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS). Theo TS Ernest Bower, chuyên gia hàng đầu về quan hệ Mỹ – Việt, việc người đứng đầu quốc gia Việt Nam xuất ngày nay một viện nghiên cứu có tầm cỡ tại Washington với một bài thuyết trình về chính sách, địa – chính trị và các vấn đề chiến lược là hiện tượng chưa từng có từ trước tới nay, tại đây. Theo chuyên gia này, bang giao Mỹ – Việt đã có thể đạt tới gần tầm cao kể từ khi hai nước tái lập quan hệ vào đầu thập niên 1990. Chuyến thăm là dấu mốc lịch sử Ngày 25.7, chủ toạ Trương Tấn Sang – nguyên thủ thứ hai của Việt Nam đến Mỹ – tuyên bố: Việt Nam coi “Hoa Kỳ là đối tác quan yếu hàng đầu”. Tại tiệc trưa với Ngoại trưởng John Kerry, người từng thăm Việt Nam 17 lần, chủ toạ Sang cho biết hai nước đã và đang hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Chủ tịch đã tiếp bộ trưởng Thương mại Penny Pritzker. Bà này nói: TPP là “ưu tiên hàng đầu” của Tổng thống Obama và đợi mong thương thảo sẽ hoàn thành năm nay. Chủ tịch nước khuyến cáo TPP phải là hiệp nghị thăng bằng được các đích phát triển. Ngày 24.7, nói chuyện với Sứ quán Việt Nam ngay sau khi đến Mỹ, chủ toạ Trương Tấn Sang tuyên bố, tới đây quan hệ song phương “sẽ được nâng cấp”. Chủ tịch nước biểu thị bang giao Việt – Mỹ là “đối tác tích cực, hữu hảo, xây dựng, cộng tác nhiều mặt, trọng lẫn nhau và cùng có lợi”. Chủ tịch nước cũng kêu gọi Hoa Kỳ kết thúc lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam. Hãng tin AP trích lời Chủ tịch nước khẳng định “đã đến lúc phải bình thường hóa toàn diện các quan hệ song phương trong tuốt mọi lĩnh vực”. Cùng lúc, đại sứ Mỹ tại Việt Nam David Shear cũng khẳng định, Hoa Kỳ ủng hộ một Việt Nam vững mạnh, thịnh vượng, độc lập và trọng nhân quyền. Chủ toạ nước Trương Tấn Sang tiếp xúc với đại diện kiều bào ra đón tại phi trường.Ảnh: TTXVN Theo TTXVN tại Washington, nói về chuyến thăm của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ Daniel Russel nhận xét: đây là sự kiện đặc biệt trong quan hệ song phương, vì Việt Nam có tầm quan yếu đối với Hoa Kỳ. Phát biểu trước báo giới, ông Russel cho rằng, chuyến thăm của chủ toạ Sang là một dấu mốc lịch sử. Việt Nam ở gần trọng tâm của chính sách tái cân bằng của Hoa Kỳ tại châu Á và nổi lên như một nhà nước có tầm quan yếu ở Đông-Nam Á, có vai trò lớn trong ASEAN, nhất là trong bối cảnh Hoa Kỳ đang gắn kết mạnh mẽ với khu vực này. Đây cũng là chuyến viếng thăm thứ tư của một nhà lãnh đạo Đông Nam Á tới Nhà trong trắng năm nay. Trợ lý ngoại trưởng Russel nhận xét tiếp: chuyến thăm của Chủ tịch Sang là nhịp để tăng cường cộng tác giữa hai nước về các chủ đề chiến lược, trong đó có vấn đề Biển Đông. Dù là một bên đòi hỏi chủ quyền nhưng Việt Nam có tiếng nói rất có bổn phận về cách tiếp cận ngoại giao dựa trên luật pháp. Đây còn là cơ hội để Hoa Kỳ tăng cường hiệp tác với ASEAN và chuẩn bị cho chuyến công du của Tổng thống Obama tới Brunei dự Cấp cao Đông Á (EAS). Chuyến thăm còn là dịp để bàn thảo về biến đổi khí hậu, nhất là những vấn đề cụ thể mà Hoa Kỳ có thể trợ giúp Việt Nam trong việc củng cố năng lực và khai khẩn nguồn năng lượng, góp phần vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu. Biến các thách thức thành thời cơ Về hợp tác lâu dài, hai nước đã tiến hành nhiều cuộc thương thảo để nâng quan hệ lên tầm đối tác chiến lược. Theo giới phân tích, câu đáp cho chuyến đi của chủ toạ Sang nằm trong chính sách cân bằng của Mỹ giữa những bít tất tay hiện nay trong quan hệ Việt – Trung, Trung – Nhật sau các vụ khiêu khích và áp chế trên Biển Đông và biển Hoa Đông. Đó cũng chính là bối cảnh của việc Việt Nam kiêng sự quân bình trong quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. GS Thayer từ Úc cho rằng chuyến thăm của ông Sang phối hợp với chuyến đi của Tổng tham mưu trưởng Quân đội quần chúng. # Việt Nam, thượng tướng Nguyễn Bá Tỵ tới Washington hồi tháng 6 cho thấy những tính nết chiến lược lâu bền đằng sau những sự kiện quan trọng này. Chủ tịch Trương Tấn Sang tiếp Bộ trưởng thương nghiệp Mỹ Penny Pritzker.Ảnh: TTXVN Bên cạnh lưỡng nan an ninh, quan hệ Việt – Mỹ hiện còn đối mặt với các thách thức trên các địa hạt kinh tế, chiến lược và quốc phòng. Tuy là nước có đầu tư lớn nhất vào Việt Nam và là đối tác Thương mại lớn thứ hai sau Trung Quốc, Hoa Kỳ vẫn muốn mở rộng thêm khả năng tiếp cận thị trường. Còn chúng ta thì muốn được Mỹ xác nhận có nền kinh tế thị trường và tránh bị ứng dụng các rào cản thương nghiệp đối với các hàng hóa du nhập từ Việt Nam. Tuy nhiên, trợ lý ngoại trưởng Russel đã lưu ý hai quan điểm bảo lưu. Thứ nhất, trong số 12 thành viên đang thương lượng TPP, Việt Nam là nước nằm ở cuối bậc thang phát triển. Thứ hai, Hoa Kỳ xoành xoạch có những quan tâm đáng kể đến tình trạng nhân quyển. Cũng trong ngày 24.7, trả lời câu hỏi của BBC “Hoa Kỳ có cần Việt Nam mặt kinh tế và quân sự hay không?”, chuyên gia Bower, CSIS thẳng thắn: “Hoa Kỳ có cần Việt Nam. Hoa Kỳ cần Việt Nam vì chiến lược của Hoa Kỳ cần một ASEAN mạnh mẽ. ASEAN có nền móng chắc chắn sẽ là điểm tựa cân bằng cho kiến trúc vùng kiểu mới tại Thượng đỉnh Đông Á (EAS). Nếu thiếu vắng nhân tố lãnh đạo của Việt Nam cũng như của ASEAN thì chiến lược của Hoa Kỳ sẽ rất yếu. Do đó, Việt Nam quan yếu đối với Hoa Kỳ vì lý do này và còn vì nhiều lý do khác nữa”. Hoàng Dũng Nhân